Razernij in getallen
Hoofdstuk 82
Deze nieuwe ontdekking maakt het raadsel er niet makkelijker op. Integendeel. We maken weliswaar stappen in ons onderzoek, maar steeds vaker vraag ik me af of we nog wel op de juiste weg zijn.
Onze opdracht was het onderzoeken van schilderijen en het terugvinden van Apollo van Rijn. Inmiddels houden we ons bezig met geldstromen, geheime codes en moordcomplotten. Ik begin het gevoel te krijgen dat we steeds verder afdwalen van de vraag die ons hier bracht: wie was Apollo van Rijn, de schilder?
Als ik die gedachte aan Antoinette voorleg, is haar antwoord duidelijk.
“Als je Apollo van Rijn wilt onderzoeken met de vraag wie was Apollo van Rijn?, dan ontkom je er niet aan om zijn leven te onderzoeken. Wie waren zijn vrienden? In welke kringen bewoog hij? Met wie had hij contact? Waar haalde hij zijn inspiratie vandaan? Om erachter te komen wie Apollo van Rijn was, moet je die vragen beantwoorden. En dus hoort dit allemaal bij onze zoektocht.”
Het waren precies de woorden die ik nodig had.
Nogmaals zet ik de getallen en de jaartallen op een rij.
1672 - op de schilderijen en in de zaal van het schuttersgilde.
1686 - op de gevel van het Bloedhuis.
1698 - op de kist.
Apollo schildert die getallen niet voor niets op zijn schilderijen. Niet duidelijk, niet opvallend, maar wel zichtbaar. En op twee verschillende schilderijen. Hij wilde zijn kennis over deze getallen dus kennelijk kenbaar maken, zonder hun betekenis prijs te geven.
Coenraad van Beuningen kende mogelijk de betekenis ervan en bracht de cijfers met bloed op de gevel aan. In een toestand die later als razernij werd beschreven.
“Wat nou als het niet uit razernij was, maar alleen leek alsof het uit razernij was?” oppert Jessica.
We kijken haar aan.
“Hij was wel buiten zinnen,” gaat ze verder, “maar misschien schreef hij die cijfers juist bewust met bloed.
Misschien wilde hij, net als Apollo, iets duidelijk maken zonder het werkelijk prijs te geven.”
Ik moet toegeven dat ik die gedachte van Jessica helemaal niet gek vind.
“Dan moeten we ook eens goed kijken naar die andere tekens,” zeg ik. “Alles wat er nog meer op die gevel staat. Teksten, cijfers, tekeningen. Misschien vormen ze samen een boodschap.”
De kist is in 1698 gemaakt en naar alle waarschijnlijkheid zijn de schilderijen er toen in terechtgekomen. Laten we er voorlopig van uitgaan dat de cijfers op de kist er toen ook op zijn gezet. Zeker weten doen we dat niet. Daarvoor ontbreekt ons het bewijs.
Toch lijkt één ding steeds duidelijker te worden: Johan van der Meer moet hier een belangrijke rol in hebben gespeeld. Zeker bij de verdwijning van de schilderijen in 1672.
Hij had aantoonbaar contact met Johan Baptista Bartolotti en met diens zus Jacoba Victoria Bartolotti. Zij was getrouwd met Coenraad van Beuningen. Via die familieverbindingen kan de kennis over de cijfers zijn doorgegeven.
Jessica denkt hardop verder.
“Het is bekend dat er in dat huwelijk regelmatig ruzie was. Wat nou als een deel van die ruzies te maken had met een familiegeheim? Met wat Coenraad wist over die cijfers?”
Ze wacht even.
“Johan Baptista Bartolotti kreeg grote sommen geld uit het Vaticaan. Niet omdat hij zo'n aardige jongen was, maar omdat dat geld gebruikt kon worden om mensen te beïnvloeden, om te kopen en te manipuleren. En daar gebruikte hij Van der Meer voor. Als Coenraad wist wat er achter die cijfers zat en het geheim niet langer voor zich kon houden, zou dat verklaren waarom hij het uiteindelijk op de gevel heeft gezet.”
“Je denkt dus dat hij het geheim niet rechtstreeks wilde vertellen,” zeg ik.
“Misschien kon of durfde hij dat niet. Dan is zo'n gevel ineens een heel veilige manier om iets vast te leggen.
Iedereen kan de cijfers zien, maar bijna niemand weet wat ze betekenen.”
Ik kijk opnieuw naar de drie jaartallen op mijn scherm.
Drie momenten. Drie plaatsen. En mogelijk één verhaal.
“Ik stel voor dat we voorlopig twee dingen uitzoeken,” zeg ik. “Ten eerste: wat staat er nog meer op de gevel?
Niet alleen de cijfers, maar ook alle teksten en tekens. En ten tweede: wat is er in 1698 binnen de familie Bartolotti en Van Beuningen gebeurd? Waarom moest die kist toen worden gemaakt?”
Niemand zegt iets.
Ik kijk nog één keer naar de getallen.
Misschien zijn het helemaal geen losse aanwijzingen.
Misschien zijn het drie stukjes van hetzelfde verhaal.
Met die gedachte sluit ik het overleg af.
Let op: De Legende van Apollo van Rijn is een fictief verhaal. Lees meer op de pagina Over dit project.
Vond je dit leuk om te zien? Meld je aan voor de nieuwsbrief en mis geen enkele update.