De Legende van Apollo van Rijn

Pizza en Red Bull

Hoofdstuk 81

Als ik die ochtend naar mijn kantoor loop, zie ik al licht branden in het kantoor van Antoinette. De pizzadozen en lege blikjes Red Bull verraden het antwoord op mijn vraag eigenlijk al.

"Zijn jullie zo vroeg of ben ik zo laat?"

Antoinette en Jessica zijn de hele nacht doorgegaan.

"Die antwoorden wachten al 350 jaar, dus die paar dagen kunnen er ook nog wel bij," probeer ik grappig te zeggen.

"We waren zo bezig," zegt Jessica, "en bij elk antwoord kwamen er twee nieuwe vragen bij. Voor we het wisten was het zo laat dat er geen trein meer terug naar Den Haag ging. Dus zijn we maar doorgegaan."

En tot mijn verbazing ziet ze er niet eens vermoeid uit.

Antoinette schuift een stapel papieren naar voren.

"Dit is de oogst van vannacht."

Ze pakt een vel uit de stapel.

"De naam Johan van der Meer was ik al eerder tegengekomen in die kist die Jessica bij het Nationaal Archief had gevonden. Toen leek die naam niet zo belangrijk. Maar nu ik hem ook in de zak uit de kist van Amstel 216 ben tegengekomen, blijkt het toch geen willekeurige naam te zijn."

Ze kijkt even naar Jessica.

"Uit de stukken van het Sint-Lucasgilde blijkt dat hij ooit is berispt. Waarvoor precies is niet duidelijk, maar er werd ook aan zijn loyaliteit getwijfeld."

"Dat klinkt niet als iemand die je graag in je gilde hebt," zegt Jessica.

"Het wordt nog interessanter. Uit de documenten uit de zak blijkt dat Van der Meer regelmatig behoorlijke bedragen ontving van Johan Baptista Bartolotti van den Heuvel. Daar stond informatie tegenover. Over de strategie van het gilde, maar vooral over de handel en wandel van Johan de Witt."

Ze legt een tweede document op tafel.

"En Van der Meer had contacten met leden van het Sint-Sebastiaansgilde. Alles bij elkaar lijkt het erop dat hij een stroman van Bartolotti was. Iemand die zich bezighield met zaken die je liever niet in de officiële boeken terugvindt."

"En de cijfers?" vraag ik.

Antoinette glimlacht.

"Daar zijn we vannacht ook achter gekomen."

Ze draait haar laptop naar ons toe.

"De nummers op het schilderij, de kist en de gevel zijn geen willekeurige nummers. Het zijn codes."

"Van wie?"

"Dat weten we niet van ieder nummer. Maar in de documenten hebben we een patroon kunnen reconstrueren. Personen en plaatsen werden met cijfers aangeduid. Dat was vooral handig voor correspondentie die onderschept kon worden."

Ze wijst naar het scherm.

"In onze documenten komt 342 steeds terug in verband met Willem III. En 501 met de paus en het Vaticaan."

Jessica buigt zich naar het scherm.

"Dus 342 en 501 zijn eigenlijk namen?"

"In deze documenten wel. En er waren veel meer codes. Voor buitenlandse vorsten, steden, landen en militaire contacten. Sommige nummers lijken bewust als valse codes te zijn gebruikt om het ontcijferen moeilijker te maken."

Ik kijk naar de twee nummers.

"En het geld?"

Jessica neemt het woord over.

"Daar wordt het pas echt interessant. We hebben geldstromen gevonden die vanuit de code 501 naar Bartolotti lopen. Ze zijn goed verborgen in de boekhouding, maar met deze sleutel zijn ze ineens te herkennen."

"En Bartolotti?"

"Die stuurde vervolgens behoorlijke bedragen door naar 342."

Er valt even een stilte.

"Dus het Vaticaan betaalde Bartolotti en Bartolotti betaalde Willem III?"

Antoinette schudt haar hoofd.

"Zo simpel is het niet. We kunnen de geldstromen aantonen, maar niet met zekerheid zeggen wat iedere betaling precies betekende."

"Maar je ziet wel een patroon."

"Een heel duidelijk patroon."

Ik leun achterover.

"Maar Willem III en de paus waren toch bepaald geen vrienden?"

"Zeker niet," zegt Antoinette. "Maar het Vaticaan had nog veel meer moeite met Johan de Witt en met waar hij politiek voor stond. De vijand van je vijand is je vriend. Misschien was dat hier precies het mechanisme."

Jessica kijkt naar de papieren.

"Dus je kunt aantonen dat het Vaticaan, Willem III en Bartolotti samenwerkten om Johan de Witt uit de weg te ruimen?"

"Nee,’ zegt Antoinette. "Dat kan ik niet hard maken. Daarvoor ontbreekt het beslissende bewijs. Wat we wel kunnen aantonen, is dat er geldstromen waren en dat Van der Meer informatie doorspeelde. En als deze documenten kloppen, was hij degene die in Den Haag de schutters en anderen beïnvloedde."

"Met manipulatie en smeergeld."

"Dat lijkt er sterk op."

Ik kijk nog eens naar de stapel papieren.

We zijn dichter bij de waarheid dan ooit.

En toch voelt het alsof we nog maar aan het begin staan.

"Maar dan blijf ik toch nog met één vraag zitten."

Iedereen kijkt me aan.

"Hoe kan het dat die kist pas in 1686 in het Bloedhuis is begraven?"

Op dat moment gaat de deur open.

Anita komt binnen.

"Omdat die kist niet in 1686 daar is begraven."

We kijken haar vragend aan.

Anita legt een map op tafel.

"Die kist komt uit 1698."

Ze kijkt ons één voor één aan.

"Dus hij kon onmogelijk in 1686 al in het Bloedhuis zijn begraven."

Let op: De Legende van Apollo van Rijn is een fictief verhaal. Lees meer op de pagina Over dit project.