De Legende van Apollo van Rijn

Kaarslicht

Om de presentatie van Jessica bij te wonen hadden Antoinette en haar gepensioneerde man een nacht doorgebracht op hun boot in de Stadshaven City Marina, letterlijk naast Amsterdam Centraal Station. Na afloop van de presentatie vervolgden ze hun inmiddels traditionele Rondje Nederland. Via de prachtige Vecht voeren ze richting Loosdrecht, waar voor de overnachting was gekozen voor Jachthaven Het Anker.

Zoals altijd stond ook nu weer een museumbezoek op het programma. Dit keer viel de keuze op Kasteel-Museum Sypesteyn. Vanuit de historische kasteeltuin belde Antoinette mij op.

"We moeten elkaar spreken," zei ze enthousiast. "Ik denk dat ik iets gevonden heb."

Een uur later liep ik het landgoed op. Antoinette stond me al op te wachten.

Zoals ik haar inmiddels kende, begon ze eerst met een uiterst gedetailleerd verslag van de reis. Over de rustige vaartocht over de Vecht, een sluis die iets langer open had gestaan dan verwacht, een restaurantje onderweg waar ze uitstekende appeltaart hadden gegeten, het weer, de vogels die ze hadden gezien...

Ik glimlachte. Als ik haar niet zou onderbreken, kon ze moeiteloos de complete reis in realtime navertellen.

"Antoinette..."

Ze keek op.

"Waar ben je nu eigenlijk zo enthousiast over?"

Ze begon te lachen.

"Ja... je hebt gelijk."

Even werd ze weer serieus.

"Je weet dat ik in vrijwel ieder museum probeer een praatje te maken met de conservator. Zeker bij kleinere musea lukt dat bijna altijd. Ze vertellen graag over hun collectie en ik vraag steevast of ze werken hebben waarvan de maker onbekend is, of schilderijen waarvan men vermoedt dat de toeschrijving misschien niet klopt."

"Dat heb ik hier ook gedaan."

Ze wenkte me haar te volgen.

We liepen een gang in die met een bordje 'Voor publiek gesloten' was afgesloten. Aan het einde bevond zich een klein kantoortje van de conservator.

In het smalle, donkere halletje hing één schilderij.

Geen titel.

Geen naam van de kunstenaar.

Slechts een klein kaartje met de tekst:

Schilder onbekend.

Omdat de gang nauwelijks verlicht was en alleen het schilderij door een subtiel spotje werd aangelicht, schoot er onmiddellijk een titel door mijn hoofd.

Kaarslicht.

Het schilderij straalde een ongelooflijke rust uit. Een grote rood-witte kat zat naast een brandende kaars. Het warme licht van de vlam gleed over de lange vacht, waarbij iedere haar afzonderlijk leek te zijn geschilderd. De ogen leefden. De snorharen leken haast uit het doek te steken.

Het was zo'n schilderij waar je niet zomaar langs loopt.

Hoe langer je keek, hoe meer details verschenen.

Ik begreep werkelijk niet waarom zo'n meesterwerk verborgen hing in een donkere personeelsgang.

Antoinette keek mij glimlachend aan.

"Mooi hè?"

Ik knikte langzaam.

"Maar dat is niet waarom je me hebt laten komen."

"Nee."

Ze wees naar de kat.

"Die heb ik gisteren al gezien."

Ik keek haar verbaasd aan.

"Tijdens Jessica's presentatie."

Nu begreep ik haar nog steeds niet.

"Jessica legde uit hoe je katten kunt herkennen aan hun gelaatstrekken. Dat iedere kat, net als een mens, unieke kenmerken heeft. De stand van de oren, de vorm van de neus, de ogen, de witte aftekeningen rond de snuit..."

Ze bleef naar het schilderij kijken.

"Tijdens haar presentatie liet ze foto's zien van alle katten die in de schetsboeken voorkwamen." Ook de gelijkenis met de rode kater op het schilderij "De Bemiddelaar" was verbluffend.

Ze wees opnieuw naar de kat.

"Dat is deze kat."

Ze draaide zich naar mij om.

"Dit is Arnold."

Ik stapte dichterbij.

De gedachte leek absurd.

Maar terwijl ik het schilderij aandachtig bestudeerde, begon ik dezelfde kenmerken te zien die Jessica gisteren had aangewezen.

De markante witte snuit.

De krachtige kaaklijn.

De iets bredere neus.

De karakteristieke blik.

Ik kon onmogelijk bewijzen dat Antoinette gelijk had.

Maar ik kon ook niet langer ontkennen dat de gelijkenis verbluffend was.

We vertelden de conservator wie we waren en waarom dit schilderij onze aandacht had getrokken. Nog voordat ik mijn verhaal had afgemaakt begon ze te glimlachen.

"Ik weet heel goed wie u bent," zei ze. "Het onderzoek naar Apollo van Rijn volg ik al vanaf het begin. Fascinerend."

Ze keek nog eens naar het schilderij.

"Als er ook maar een kleine kans bestaat dat dit werk met Apollo van Rijn in verband gebracht kan worden, dan werk ik daar vanzelfsprekend graag aan mee."

Ze stak haar hand uit.

"Voor ons is het een eer dat het Rijksmuseum bereid is dit schilderij te onderzoeken."

Ik keek nog één keer naar de kat.

Was dit werkelijk Arnold?

Als Jessica gelijk had, dan hing hier niet zomaar een onbekend schilderij.

Dan hadden we opnieuw een ontbrekend hoofdstuk uit het leven van Apollo van Rijn gevonden.

Let op: De Legende van Apollo van Rijn is een fictief verhaal. Lees meer op de pagina Over dit project.