De boedelinventaris
Hoofdstuk 27
De vergaderruimte is stiller dan anders. Jessica projecteert haar overzicht op het grote scherm. Alle tot nu toe bekende schilderijen van Apollo van Rijn staan keurig onder elkaar, voorzien van jaartallen, vermoedelijke locaties en de belangrijkste onderzoeksresultaten.
Antoinette bestudeert de lijst aandachtig. Ze zegt een tijdje niets.
"Wacht eens even...", mompelt ze terwijl ze met haar vinger langs de jaartallen glijdt.
1651.
Drie schilderijen.
1652.
Eén schilderij.
1653.
Het onlangs ontdekte Kaarslicht.
1656.
De Nachtbraker.
Ze kijkt Jessica aan.
"Zie jij hetzelfde als ik?"
Jessica knikt langzaam.
"Alles is geschilderd vóór of in het jaar van Rembrandts faillissement. En tussen 1653 en 1656 zit een gat van bijna drie jaar."
Even blijft het stil.
"Dat is vreemd," zegt Antoinette. "Een schilder die zich zo snel ontwikkelt stopt niet zomaar drie jaar met schilderen."
Jessica denkt hardop.
"Dan zijn er eigenlijk maar twee mogelijkheden. Of er hangen ergens nog onontdekte schilderijen van Apollo... of zijn werk is na het faillissement van Rembrandt onder een andere naam terechtgekomen."
Die laatste opmerking blijft even in de ruimte hangen.
Antoinette draait zich langzaam naar haar computer.
"Rembrandts faillissement..."
"Natuurlijk."
"De complete inboedel is destijds door een curator geïnventariseerd. Alles wat enige waarde had werd beschreven, verkocht of verdeeld. Als Apollo werkelijk in het atelier van Rembrandt heeft gewerkt, dan bestaat de kans dat zijn schilderijen eenvoudig als werk van Rembrandt of één van diens leerlingen zijn geregistreerd."
Nog diezelfde middag duikt Antoinette in de originele boedelinventaris van Rembrandt.
Pagina na pagina leest ze beschrijvingen van schilderijen, studies, tekeningen, panelen en losse voorwerpen. Veel vermeldingen zijn summier en bestaan uit niet meer dan enkele woorden.
Plotseling blijft haar blik hangen.
"Een jong schilder met boek."
Ze legt direct de foto van De Bemiddelaar ernaast.
"Dat kan onmogelijk toeval zijn..."
Een paar regels verder volgt opnieuw een opvallende omschrijving.
"Een schilderij bij kaarslicht."
Antoinette voelt haar hartslag versnellen.
"Kaarslicht..."
Het schilderij dat pas kort geleden was opgedoken draagt precies die titel.
Maar de grootste verrassing moet dan nog komen.
Tussen de vele administratieve aantekeningen staat een korte, bijna achteloze vermelding.
"Diverse studies van een leerling."
Geen naam.
Geen opdrachtgever.
Geen betalingen.
Geen contract.
Alleen één extra regel.
"Een portefeuille met schetsen."
Antoinette leest de zin meerdere keren opnieuw.
"Een portefeuille met schetsen..."
Jessica komt naast haar staan.
"Als die portefeuille ooit heeft bestaan, dan was dat misschien wel het complete werkarchief van Apollo."
"En als die na het faillissement uit elkaar is gehaald," vult Antoinette aan, "dan zijn de schilderijen en schetsen waarschijnlijk verspreid geraakt over verzamelaars, handelaren en later musea. Zonder naam. Zonder geschiedenis."
Langzaam begint een onthutsend beeld te ontstaan.
Misschien is Apollo van Rijn nooit bewust uit de geschiedenis verdwenen.
Misschien is hij eenvoudig weggeadministrerd.
Zijn werk kreeg andere namen.
Zijn schetsen verdwenen in anonieme portefeuilles.
Zijn bestaan loste op tussen de duizenden documenten van een faillissement.
Jessica sluit voorzichtig het eeuwenoude register.
"Dan hebben we nog maar één opdracht."
Antoinette glimlacht.
"Inderdaad."
"We moeten de geschiedenis niet veranderen..."
"...we moeten haar terugvinden."
Ze spreken af zich de komende weken vrijwel dagelijks op te sluiten in de immense bibliotheek van het Rijksmuseum. Tussen duizenden kunstboeken, veilingcatalogi, oude inventarissen en vergeelde archiefstukken gaan ze systematisch op zoek naar schilderijen die ooit aan Rembrandt of een van zijn bekende leerlingen zijn toegeschreven, maar misschien al die tijd het werk van Apollo van Rijn zijn geweest.
De jacht op één verdwenen schilder is daarmee veranderd in een zoektocht door vier eeuwen kunstgeschiedenis.
En diep van binnen weten ze allebei hetzelfde.
De grootste ontdekking moet waarschijnlijk nog worden gedaan.
Let op: De Legende van Apollo van Rijn is een fictief verhaal. Lees meer op de pagina Over dit project.
Vond je dit leuk om te zien? Meld je aan voor de nieuwsbrief en mis geen enkele update.