De boeken zijn gered.
Hoofdstuk 38
Al snel werd duidelijk dat verder zoeken in de kleine boekwinkel geen zin had. Overal stonden dozen, half omgevallen boekenkasten en stapels boeken waar je nauwelijks tussendoor kon lopen. Iedere keer als we een kast wilden bekijken, moesten er eerst tientallen boeken worden verplaatst. Dat kostte veel te veel tijd en bovendien liep je zo het risico dat er iets beschadigd zou raken.
Ik pakte mijn telefoon en belde de directeur van het Rijksmuseum.
"We hebben hier een complete boekwinkel vol zeventiende-eeuwse boeken gevonden," begon ik. "Maar hier onderzoeken gaat niet lukken. Is het mogelijk om alles naar het CollectieCentrum Nederland te laten brengen?"
Aan de andere kant van de lijn bleef het enkele seconden stil.
"Alles?" vroeg hij uiteindelijk.
"Ja, echt alles. Geen selectie. Elk boek, elke map en ieder los vel papier. We hebben geen idee wat er tussen zit en ik wil niets achterlaten."
Hij hoefde er niet lang over na te denken.
"Dat regelen we."
Het CollectieCentrum Nederland (CC NL) in Amersfoort is het gezamenlijke depot van onder andere het Rijksmuseum, Paleis Het Loo, het Nederlands Openluchtmuseum en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Miljoenen museumobjecten worden daar onder ideale omstandigheden bewaard. De enorme depots beschikken over een constante temperatuur, een gecontroleerde luchtvochtigheid en speciale werkruimtes waar kunstvoorwerpen en historische documenten veilig kunnen worden onderzocht. Als deze boeken ergens thuishoorden, dan was het daar.
Een kwartier later belde de directeur terug.
"Ik steur een vrachtwagen"
"Een grote vrachtwagen gaat daar nooit komen," zei ik. "Dat straatje is veel te smal. Stuur maar drie grote bestelwagens met zes ervaren medewerkers die weten precies hoe ze met kwetsbare collecties moeten omgaan."
"Dat ga ik regelen." Dat was percies wat ik wilde horen
Nu moest alleen nog het lastigste gesprek gevoerd worden.
Ik liep naar de twee jongens die de buitenkant van de winkel aan het opknappen waren.
"Luister," begon ik. "Ik wil jullie eigenlijk voorstellen om de hele winkel leeg te halen. Alle boeken gaan mee. Dat scheelt jullie een hoop werk en wij kunnen alles in Amersfoort rustig, zonder tijdsdruk, uitzoeken."
Ze keken elkaar even aan en begonnen te lachen.
"Dat meen je toch niet?" zei de één.
"Absoluut."
"Nou, als jij die ouwe zooi wilt hebben, ga je gang. Voor ons is het alleen maar sjouwen."
"Hoeveel willen jullie ervoor hebben?" vroeg ik.
De grootste van de twee haalde zijn schouders op.
"Niets. Als wij het moeten afvoeren kost het alleen maar tijd én geld. Dus als jij alles meeneemt, doe je ons eigenlijk een plezier."
Ik stak mijn hand uit.
"Afgesproken."
Nog voordat de ochtend voorbij was draaide de eerste witte bestelwagen voorzichtig het smalle straatje in. Niet veel later volgden de andere twee. De medewerkers stapten uit met rolcontainers, verhuisdekens en stevige dozen.
"Voorzichtig met die boeken," waarschuwde ik automatisch.
De voorman glimlachte.
"Maak je geen zorgen. We vervoeren regelmatig manuscripten en schilderijen van onschatbare waarde. Deze collectie is bij ons in goede handen."
Boek voor boek, plank voor plank, verdween de inhoud van de winkel in de speciaal voorbereide kratten en dozen. Waar de winkel die ochtend nog tot het plafond gevuld was, werden langzaam kale muren zichtbaar. Tegen de avond stond er geen enkele boekenkast meer overeind en galmden m'n voetstappen door de lege ruimte.
Ik liep nog één laatste ronde voordat ik de deur achter me zou sluiten.
De winkel voelde vreemd leeg. Alsof er een hoofdstuk werd afgesloten.
Onder het kapotte bureau, dat al die tijd onaangeroerd in een hoek had gestaan, zag ik iets uitsteken.
Ik bukte en trok voorzichtig een klein, vuil stukje papier vandaan. Het leek niet meer dan een vergeten notitieblaadje, vergeeld en op meerdere plaatsen gescheurd.
De meeste tekst was onleesbaar geworden.
Maar één naam sprong direct in het oog.
Matthijs Musson.
Die naam kende ik.
Niet zomaar een kunsthandelaar, maar één van de invloedrijkste kunsthandelaren van de zeventiende eeuw, gevestigd in Antwerpen. Hij handelde met verzamelaars en kunstenaars uit heel Europa en had contact met vrijwel iedereen die in de kunstwereld iets betekende.
Waarom lag zijn naam op een vergeten briefje onder een bureau in een Antwerpse boekwinkel?
Ik vouwde het papiertje zorgvuldig dicht en stopte het in mijn binnenzak.
Zoiets laat je niet liggen.
Let op: De Legende van Apollo van Rijn is een fictief verhaal. Lees meer op de pagina Over dit project.
Vond je dit leuk om te zien? Meld je aan voor de nieuwsbrief en mis geen enkele update.