De Legende van Apollo van Rijn

De beïnvloeding.

Hoofdstuk 50

Als Jessica mijn kantoor binnenloopt, zit ik zwijgend naar twee uitgeprinte foto's van schilderijen te kijken. Ze legt haar tas neer en komt nieuwsgierig naast me staan.

"Dat lijkt wel een kopie."

Ik glimlach.

"Dat is het misschien ook."

Voor ons liggen twee schilderijen. Links Kraaien op korenvelden van Apollo van Rijn uit 1667. Rechts Korenveld met kraaien van Vincent van Gogh uit 1890.

De overeenkomst is bijna onmogelijk te negeren.

"Hoe kan dat?" vraagt Jessica.

"Het schilderij van Apollo is ooit door kunsthandel Maison Goupil & Cie verkocht aan Fondation Custodia. Niemand weet precies hoe lang het daarvoor in de depots van Goupil heeft gelegen. Maar één ding weten we wel zeker."

Ik schuif de foto's iets dichter naar haar toe.

"Vincent van Gogh werkte jarenlang bij Goupil. Als dit schilderij daar destijds aanwezig is geweest, is de kans groot dat hij het heeft gezien."

Jessica knikt langzaam.

"Niet om het na te schilderen..."

"...maar om erdoor geïnspireerd te raken," maak ik haar zin af.

Ik pak nog twee afdrukken uit een map.

"Schaapsherder met zwarte hond bij Auvers-sur-Oise" (1665)

"Houten hekje voor het korenveld in Auvers-sur-Oise" (1666)

"Kraaien op korenvelden" (1667)

"Als je deze drie naast elkaar legt," zeg ik, "is de locatie onmiddellijk herkenbaar. Auvers-sur-Oise. Maar wat nog veel interessanter is, is dat ze in drie opeenvolgende jaren zijn geschilderd. Kijk naar het koren, naar de stand van het licht, naar de kleuren. Het lijkt steeds hetzelfde jaargetijde."

Jessica bekijkt de schilderijen aandachtig.

"Alsof hij elk jaar terugkwam."

"Precies."

Ik wijs naar het eerste schilderij.

"Hier zie je nog vooral een landschap. Een herder, een hond, een uitgestrekt korenveld. Een overzicht."

Mijn vinger glijdt naar het tweede.

"Een jaar later is de compositie veel sterker. Het landschap wordt persoonlijker. Alsof Apollo ontdekt heeft waar hij de aandacht van de kijker naartoe wil trekken."

Dan leg ik mijn hand op het derde schilderij.

"En hier valt alles op zijn plaats."

Even blijft het stil.

"Dit is geen toeval meer. Dit is het werk van een schilder die drie jaar lang naar hetzelfde landschap is teruggekeerd. Die heeft gewacht op het juiste seizoen, het juiste licht en de juiste lucht. Iemand die steeds opnieuw heeft gekeken, geschilderd, geleerd en verbeterd."

Ik kijk nog eens naar de stapel foto's die inmiddels een groot deel van mijn bureau bedekt.

"Misschien waren al die eerdere schilderijen, de dieren, de kopieën van oude meesters en alle experimenten niets meer dan studies. Oefeningen van een schilder die uiteindelijk uitgroeide tot een meester."

Mijn blik valt weer op het schilderij van Vincent van Gogh.

"Misschien heeft Van Gogh wel precies hetzelfde pad bewandeld."

Jessica kijkt me vragend aan.

"Als Korenveld met kraaien inderdaad zijn laatste grote werk is geweest, dan is het verleidelijk om te denken dat ook hij zijn hele leven naar dat ene schilderij heeft toegewerkt."

Ik voel een brok in mijn keel ontstaan.

Langzaam kijk ik weer naar Kraaien op korenvelden van Apollo van Rijn.

"Misschien..." zeg ik zacht. "Misschien hebben we met dit schilderij ook het laatste werk van Apollo teruggevonden."

Na alles wat we hebben ontdekt.

Na alle aanwijzingen.

Na alle reizen.

Na alle toevalligheden die uiteindelijk geen toevalligheden bleken te zijn.

Misschien was onze zoektocht hiermee voltooid.

Jessica ziet de emotie op mijn gezicht. Ze zegt een tijdlang niets.

Dan verschijnt er een glimlach.

"Volgens mij vergeet je één schilderij."

Ik kijk haar vragend aan.

"Pluisje in een Haagse vensterbank."

Ze wacht heel even.

"Dat is uit 1668."

Ik moet lachen.

Nog één jaar.

Nog één hoofdstuk in het leven van Apollo van Rijn.

Kraaien op korenvelden

Apollo van Rijn

1667

Korenveld met Kraaien.

Vincent van Gogh

1890

Let op: De Legende van Apollo van Rijn is een fictief verhaal. Lees meer op de pagina Over dit project.