De Boodschap van Apollo
Hoofdstuk 87
Een maand werden uiteindelijk twee en een halve maand. De meeste vertraging kwam door de te krappe ruimte, waar je gewoon niet met meer dan twee mensen tegelijk kon zijn. Ook het gebrek aan zuurstof en daglicht was niet bevorderlijk voor een snelle schoonmaak.
“Het goede nieuws is dat de muurschildering helemaal schoon is en in perfecte staat verkeert,” zoals gewoonlijk weet Anita de spanning er altijd goed in te houden.
“Het slechte nieuws is dat het onmogelijk is om het werk te bekijken. De gang is nog geen meter breed en het schilderij is 293 bij 887 centimeter. Om het goed te kunnen zien, moet je verder naar achteren stappen, maar daar staat een muur.”
Ik ken Anita inmiddels, dus vraag ik: “En welke oplossing heb jij gevonden?”
Helaas blijft het stil. Er is geen oplossing.
“Ik heb 72 foto’s gemaakt, steeds van een stukje van 50 bij 75 centimeter, om zo het hele schilderij vast te leggen. In Affinity Photo heb ik vervolgens alles aan elkaar geplakt en uitgeprint. Als we willen, kan ik het op ware grootte op doek laten afdrukken.”
“Heb je nog iets bijzonders op het doek gevonden?”
“Zeker. In de linkerhoek is een perkamenten rol geschilderd met een Latijnse tekst:
- In tenebris historiae foedus immane detexi. Sedes Apostolica et Princeps Auriacus clam conspirant ut Magnum Pensionarium deiciant. Socius fide dignus visus partes primas in hoc facinore suscepit, neque manus architecti palatii Hagensis purae sunt. Velum veritatem obtegit quae mundo ignota manet. Ad arcanum solvendum, numeros CCCXLII et DI sequi oportet; hi enim velut dux itineris inserviunt, quod penitus in praeteritum penetrat — usque ad annum praecipuum MDCXXVIII.
Ik heb het Antoinette laten vertalen en er staat:
- In de schaduwen van de geschiedenis ben ik gestuit op een monsterlijk verbond. De Heilige Stoel en de Oranjeprins smeden in het geheim een complot om de Raadpensionaris van zijn voetstuk te stoten. Een schijnbaar betrouwbare handlanger fungeerde als de stroman in dit sinistere spel, en zelfs de bouwheer van het Haagse paleis wast zijn handen niet in onschuld. Er rust een sluier over een waarheid die voor de wereld verborgen blijft. Wie de code wil kraken, moet de getallen 342 en 501 volgen. Zij vormen het kompas op een pad dat diep in het verleden snijdt — terug naar het cruciale jaar 1628.
Verder zitten er nog wat aanwijzingen op die je moet willen zien. Het is geschilderd in 1672, maar op de vlag van de burgerwacht staat 1628 en het schip op de achtergrond is het WIC-schip de Amsterdam van Piet Hein.”
En dan zijn er nog de personages: Johan de Witt, Apollo van Rijn zelf en Elvis. Maar ook Pluisje en Jack zijn geschilderd. Ondanks dat dit zijn laatste werk was - en dat wist hij, omdat hij letterlijk opgesloten zat - ademt het werk een zekere trots uit en absoluut geen afscheid. Dat hij naast Johan de Witt ook zijn vrienden heeft geschilderd, zou je wel als een eerbetoon of vaarwel kunnen zien.
Anita deelt de foto’s uit: het gehele werk en een detailopname van de tekst op de rol. Bij de foto van de dieren krijg ik toch een brok in mijn keel. Ook bij Antoinette en Jessica zie ik een emotionele blik.
Toch is er iets wat me niet loslaat. Ik pak de foto van de linkerhoek er nogmaals bij.
“Anita?”
“Ja?”
“Je zei dat de hele schildering is schoongemaakt.”
“Ja.”
“Ook de muur ernaast?”
Ze kijkt me verbaasd aan. “Natuurlijk niet. Waarom?”
Ik leg de foto neer. “Omdat Apollo volgens mij nooit alleen maar een schilderij heeft willen achterlaten.”
De volgende ochtend staan we opnieuw bij de Ridderzaal. De ruimte is nog steeds nauwelijks toegankelijk; twee mensen kunnen er net naast elkaar staan. Anita gaat als eerste naar binnen met haar camera, Antoinette volgt haar. Ik blijf wachten tot ze na een paar minuten weer naar buiten komen.
Aan Anita's gezicht zie ik meteen dat ze iets heeft gevonden.
“Er staat iets op de muur.”
“Wat?”
“Geen schildering. Een inscriptie.”
Ze haalt haar camera tevoorschijn en laat ons de eerste foto zien. Het zijn slechts enkele woorden. Geen Latijn, geen code, geen geheimschrift. Gewoon Nederlands:
- Voor wie ooit zal weten dat ik hier was.
Daaronder staat een naam: Apollo van Rijn, en een datum: 1672. Meer niet.
We kijken elkaar aan. Geen complot, geen verborgen aanwijzing, geen nieuwe code die we moeten kraken.
Alleen een man die wist dat de wereld hem zou vergeten en daarom, op de enige plaats waar hij nog kon schrijven, zijn naam heeft achtergelaten. En een schilderij, groot, een meesterwerk. Maar niemand zal het ooit kunnen ziet.
Misschien is dit het lot van een vergeten meester.
Ik denk aan alles wat we hebben gevonden. De schilderijen. De cijfers. De brieven. De kist. De verborgen ruimte. De mensen die eeuwenlang geprobeerd hebben hun geheimen mee te nemen naar hun graf. En dan kijk ik naar de foto van Apollo.
Misschien hebben we uiteindelijk helemaal niet gevonden wat we zochten. Misschien hebben we alleen gevonden wat hij wilde dat wij ooit zouden vinden.
We besluiten niets openbaar te maken. Niet alles wat waar is, hoeft bewezen te worden. Sommig geheim blijft misschien beter bewaard.
De foto van Apollo verdwijnt terug in de map. De originele muurschildering blijft waar hij al meer dan driehonderd jaar zit: verborgen en onbereikbaar. Alleen de foto's blijven bestaan.
En ergens, diep achter een muur in Den Haag, staat Apollo van Rijn nog altijd tussen zijn vrienden. Voor altijd gevangen in het donker. Voor altijd onderdeel van een verhaal waarvan niemand met zekerheid kan zeggen waar de waarheid eindigt en de legende begint.
Zo zal Apollo van Rijn voor altijd in onze fantasie blijven leven.
Let op: De Legende van Apollo van Rijn is een fictief verhaal. Lees meer op de pagina Over dit project.
Vond je dit leuk om te zien? Meld je aan voor de nieuwsbrief en mis geen enkele update.